NEDEN NSP?

2.7.6.NSP KİMLİK BARKODU KURAMI

NSP kuramını geliştirirken yıllarca üzerinde düşündüğüm sorulardan biri şuydu:
Neden bazı insanlar farklı kişilerle aynı ilişkiyi yaşar?
Neden bazı insanlar farklı şehirlerde, farklı işlerde, farklı koşullarda olmalarına rağmen benzer sonuçlarla karşılaşırlar?
Neden bazı insanlar sürekli terk edilir?
Neden bazı insanlar sürekli görünmez hisseder?
Neden bazı insanlar ne kadar başarılı olursa olsun kendisini yetersiz hissetmeye devam eder?
İlk bakışta bütün bunlar birbirinden bağımsız olaylar gibi görünmektedir.
Oysa NSP açısından bakıldığında çoğu zaman ortada birbirinden bağımsız olaylar değil, ortak bir organizasyon bulunmaktadır.
Ben bu organizasyonu yıllar içerisinde “Kimlik Barkodu” olarak tanımladım.
Çünkü insan yaşamındaki birçok seçim, birçok tepki, birçok ilişki ve birçok yaşam deneyimi rastlantısal değildir.
Bunlar çoğu zaman kişinin öz bilinç ve kimlik yapılanmasından oluşan görünmeyen bir organizasyon tarafından yönlendirilmektedir.
NSP açısından kimlik barkodu, bireyin kendisini nasıl deneyimlediğini belirleyen ve yaşam içerisindeki seçimlerini etkileyen temel organizasyon kalıbıdır.
Bu barkod görünmezdir.
Ancak sonuçları görünürdür.
İnsan çoğu zaman barkodu görmez.
Fakat barkodun ürettiği yaşam sonuçlarını yaşar.
Kimlik Barkodu Nasıl Oluşur?
NSP’ye göre kimlik barkodu doğuştan gelen bir kader değildir.
Kimlik barkodu; yaşanmış deneyimler, bu deneyimlere yüklenen anlamlar, duygusal kayıtlar, somatik izler ve öz bilinç organizasyonlarının birleşiminden oluşur.
Zaman içerisinde tekrar eden deneyimler belirli bir öz bilinç yapısı oluşturur.
Öz bilinç yapıları kimlik organizasyonlarına dönüşür.
Kimlik organizasyonları ise yaşam içerisinde belirli seçimleri, belirli beklentileri ve belirli davranışları üretmeye başlar.
İşte bu bütünsel yapı NSP açısından kimlik barkodu olarak tanımlanmaktadır.
Kimlik Barkodu ve Yaşam Seçimleri
İnsan çoğu zaman özgür seçim yaptığını düşünür.
Elbette seçim yapma kapasitesine sahiptir.
Ancak NSP açısından seçimler her zaman boş bir alanda gerçekleşmez.
Seçimler çoğu zaman mevcut kimlik barkodunun etkisi altında şekillenir.
Kendisini değersiz hisseden kişi değersizlik üreten ilişkilere yönelebilir.
Kendisini görünmez hisseden kişi görünmez kaldığı ortamlarda bulunabilir.
Kendisini başarısız hisseden kişi başarıyı sürdüremeyebilir.
Bu nedenle yaşam sonuçlarını anlamanın yolu yalnızca davranışlara bakmak değil, davranışları üreten barkodu anlamaktır.

Kimlik Barkodu ve Tekrarlayan Yaşam Döngüleri

Birçok insan hayatında sürekli aynı olayların yaşandığını ifade eder.
Farklı insanlar.
Farklı ortamlar.
Farklı zamanlar.
Ama aynı sonuçlar…
NSP açısından bu durum tesadüf olarak değerlendirilmez.
Çünkü tekrar eden sonuçlar çoğu zaman tekrar eden barkod organizasyonlarının ürünüdür.
Barkod değişmediğinde sahne değişebilir.
Oyuncular değişebilir.
Koşullar değişebilir.
Fakat sonuçlar benzer kalabilir.
Bu nedenle kalıcı dönüşüm yalnızca davranışları değil, davranışları üreten barkodu da anlamayı gerektirir.

Sonuç

NSP Kimlik Barkodu Kuramı, insan yaşamındaki tekrar eden örüntüleri açıklamaya yönelik kuramsal bir modeldir.
Bu kurama göre bireyin yaşamında görülen birçok seçim, ilişki, başarı, başarısızlık, korku ve tekrar eden deneyim; öz bilinç ve kimlik organizasyonlarının oluşturduğu barkod yapısından etkilenmektedir.
Bu nedenle NSP açısından değişim yalnızca davranışları değiştirmek değildir.
Asıl dönüşüm, yaşamı üreten barkod organizasyonunun fark edilmesi ve yeniden yapılandırılmasıyla başlar.
Çünkü insan çoğu zaman yaşadığı hayatı değil, kimlik barkodunun ürettiği hayatı yaşamaktadır.